انبیای الهی در کربلا

برخي از پيش‌گويي‌هاي پيامبران و اوليا درباره حادثه کربلا

حضرت آدم در کربلا

هنگامي که حضرت آدم(ع) به زمين فرستاده شد، ميان او و همسرش «حوا» جدايي افتاد. آدم براي يافتن همسرش، به جست‌وجو پرداخت. در ميانة راه، گذارش به کربلا افتاد. پس بي‌اختيار، اشک از چشمانش جاري شد و ابري از غم، دلش را تسخير کرد. سر به آسمان بلند کرد و گفت: خدايا! آيا ديگربار، دچار معصيتي شده‌ام که اين حال به من دست داده است؟

خطاب رسيد : «اي آدم! گناهي از تو سر نزده است، بلکه در اين سرزمين، فرزند تو ـ حسين(ع) ـ را با ستم، به قتل مي‌رسانند»

عرض کرد: خدايا حسين کيست؟ آيا از پيامبران است؟

ندا آمد: «نه، پيامبر نيست، ولي فرزند پيامبر آخرالزمان ـ محمد بن عبدالله ـ است.»

عرض کرد: خدايا! قاتل او کيست؟

خطاب آمد: «نامش يزيد است که ملعون آسمان‌ها و زمين‌ است.»

در اين هنگام، به جبرئيل رو کرد و گفت: دربارة قاتل حسين(ع) چه بايد کرد؟

جبرئيل گفت: «بايد او را لعن کرد».

آدم(ع) چهار بار يزيد را لعن کرد و راه خود را در پيش گرفت و از سرزمين کربلا خارج شد.1

کشتي نوح در کربلا

عجله کنيد: «همه سوار بر کشتي شويد. کودکان را فراموش نکنيد. عذاب خداوند نازل شده است» اين کلامي بود که حضرت نوح(ع) به قوم خود مي‌گفت: از آسمان و زمين آب فوران مي‌کرد. وزش باد شديد نيز وحشت و اضطراب مردم را دو چندان کرده است. همه بر کشتي سوار شدند و کشتي بر امواج پر تلاطم آب سرگردان شد. مدتي در راه بود که ناگهان از حرکت ايستاد. نوح(ع)، مضطرب و نگران با خود مي‌گفت: خدايا! چه شده است؛ چرا کشتي حرکت نمي‌کند؟

ناگهان ندا آمد: «اي نبي‌الله! اين‌جا، سرزميني است که فرزند زادة خاتم الانبيا(ص) و پسر اشرف اوليا کشته مي‌شود.»

نوح پرسيد: قاتل او کيست؟

ندا آمد: «قاتل او، ملعون آسمان‌ها و زمين است.» نوح(ع) چهار بار قاتـلان آن حضرت را لعن کرد تا سرانجام کشتي به راه افتاد و از غرق شدن نجات پيدا کرد.2

ابراهيم(ع)در کربلا

ابراهيم(ع) به سرزمين کربلا رسيد. آرام آرام با مرکبش مي‌گذشت که ناگهان به گودال قتل‌گاه رسيد و اسب، او را به زمين زد. ابراهيم(ع) زبان به استغفار گشود و عرض کرد: خدايا! از من، چه خطايي سر زده است که به اين بلا دچار شدم؟

جبرئيل نازل شد و عرض کرد: «اي ابراهيم! از تو گناهي سر نزده است. در اين سرزمين، فرزند آخرين فرستاده خدا، ـ محمدبن عبدالله ـ را به قتل مي‌رسانند.»

قاتل او کيست؟

جبرئيل گفت: «قاتل او، ملعون آسمان‌ها و زمين است که قلم، بر روح اعظم، لعن او را نگاشته است.» در اين هنگام، ابراهيم دست خود را به طرف آسمان بالا برد و در حق قاتلان آن حضرت، لعن و نفرين کرد.3

باد و سليمان(ع)

سليمان بر بساط خود، در آسمان در حال حرکت بود. ناگهان، باد به جنب‌و جوش افتاد و بساط سليمان از کنترل وي خارج شد. سليمان(ع) تعجب کرد و وحشت و اضطرابي عجيب، سراپاي او را فرا گرفت.

پرسيد: چه شده است؟

باد جواب داد: ما به

قتل‌گاه حسين(ع) رسيده‌ايم.

سليمان پرسيد: حسين(ع)

کيست؟

باد گفت: او فرزند علي بن ابي‌طالب و دختر خاتم ‌الانبيا ـ محمد مصطفي ـ است که در اين سرزمين، به دست قومي جفاکار به قتل مي‌رسد.

سليمان پرسيد: نام قاتلش کيست؟

پاسخ داد: او ملعون زمين و آسمان‌ها است.

در اين هنگام، سليمان دست به آسمان برداشت و يزيد را لعن کرد. باد به خود آمد و بساط سليمان را برداشت و از زمين کربلا دور کرد.5

موسي و کربلا

موسي(ع) با «يوشع‌بن نون» در راه بودند که ناگهان، نعلين موسي پاره شد و خاري در پايش فرو رفت و خون از آن جاري شد. موسي رو به آسمان گفت: خدايا! مگر از من گناهي سر زده است که به چنين کيفري، در دنيا مبتلا مي‌شوم؟

خطاب رسيد: «اي موسي! نام اين سرزمين کربلا است و در همين سرزمين، خون حسين(ع) ريخته مي‌شود و به دست قومي جفاکار به قتل مي‌رسد.»

موسي گفت: خدايا! حسين کيست؟

خطاب آمد: «او فرزند محمد مصطفي، آخرين فرستادة من، است.»

عرض کرد: قاتل او کيست؟ فرمود: «کسي است که ماهيان دريا و وحشيان صحرا و پرندگان هوا نيز او را لعن مي‌کنند.»

موسي(ع) نيز رو به آسمان کرد و قاتلان حسين(ع) را لعن و نفرين کرد و با يوشع از زمين کربلا گذشت.5

عيسي(ع) و کربلا

عيسي(ع) که در جمع حواريان بود و از سرزمين کربلا مي‌گذشت، پس از شنيدن خبر قرار گرفتن شيري بر سر راه عابران، جلو آمد و رو به شير گفت: چرا در اين راه نشسته‌اي و مانع رفت و آمد عابران هستي؟

حيوان به زبان آمد و گفت: يا نبي‌الله! نمي‌گذاريم از اين‌جا بگذري، مگر آن که بر يزيد، قاتل حسين، لعن کني.

عيسي(ع) پرسيد: قاتل او کيست؟

شير گفت: ملعون چرندگان و پرندگان و درندگان بيابان‌ها است، به ويژه در ايام عاشورا.

عيسي(ع) به همراه حواريان دست به آسمان برداشت و يزيد و قاتلان امام حسين(ع) را لعن کرد. آن‌گاه شير از سر راه کنار رفت و آنان از آن سرزمين گذشتند.6

پي‌نوشت‌ها:

1. علاّمه مجلسي، بحارالانوار، ج10، ص 156.

2. همان، ص 158.

3. همان.

4. همان، ص 157.

5. همان، ص 156.

6. همان، ص 157

فردای عاشوراء

آنان که عاشورا را روز دهم محرم مي انگارند با غروب آفتاب عاشورايشان پايان مي‏پذيرد. صبحدم روز يازدهم محرم سال 61 هجري نيز هنگامي که خورشيد شرمگين از کرده کوفيان بار ديگر بر سرزمين کربلا تابيد، عاشورا براي بسياري تمام شد و هر کس راه خود را پيش گرفت که ماموريت شهيد کردن حقيقت و سر بريدن عدالت ديگر پايان يافته بود. فرماندهان سپاه کوفه که فرمان حکمراني بر ولايت دنيوي را به شرط زير پا گذاشتن ولايت حسين بن علي(ع) در جيب داشتند، بيدرنگ عزم مقصد کردند. لشکريان پياده هم با غنيمتهايي که از کاروان آلا... به دست آورده بودند راهي کوفه شدند.

اما برخي که هنوز خندق عفن آلود طمع آنها پر نشده بود، در آرزوي دريافت پاداشي افزونتر همراه کاروان مطهر شهدا و پابه پاي زنان و فرزندان اهل بيت(ع) که نه ... تازيانه بر دست و سواره، راهي شام شدند تا دستمزد خوشخدمتي به دستگاه اموي را دريافت کنند. خوش‏خدمتي به فرزند معاويه آن هم با کشتن حسين(ع) فرزند حضرت رسول(ص).

براي آنان نيز عاشورا تمام شده بود. صبحدم روز يازدهم محرم خشک مذهبان دنياپرست، آنهايي که حسين بن علي(ع)  اهل «ادهان» و مسامحه با حاکميت براي حفظ امنيت ناميدشان، نذر خود را ادا کردند و به شکرانه خوابيدن فتنه حسين و حفظ حکومت يزيد! دهها مسجد در کوفه ساختند.

اصحاب «لامعک و لاعليک» و دينداران فارغ از تکليف که سرتاسر زمان واقعه بر فراز ارتفاعات مشرف به کربلا دستمالها را بر ديده نهاده بودند و هاي هاي ميگريستند که خدايا حسين را ياري کن اولين دسته هاي عزاداري را به راه انداختند و مويه کنان به سوي خانه هايشان روانه شدند که عاشورا براي آنان نيز تمام شده بود.

تنها دستهاي اندک از ميان سپاهيان پس از آن که کشتند و سوختند و بردند، يکباره به خود آمدند و دانستند که کار زشتي کرده اند. نخست خود را سرزنش کردند که آه! چه کرديم و چه بدکاري کرديم! سيد جوانان اهل بهشت را براي خشنودي مردي تبهکار به دست خود به خاک و خون کشيديم. خود ما او را خوانديم. او خيرخواه ما بود، اما نه تنها او را ياري نکرديم، بلکه او و پيروانش را پيش پاي حکومت دمشق قرباني کرديم!

پس پشيماني جاي خشم را گرفت و سرافکنده راهي ديارشان کرد. هر چند براي آنان نيز ديگر دير شده بود چرا که عاشوراي آنان نيز پايان يافته بود. کوفه اما زماني به هشياري کامل رسيد و طعم زشتي کار خود را چشيد که کاروان بازماندگان عاشورا وارد کوفه شدند. از اهالي کوفه آنهايي که بيش از بيست سال عمر داشتند زينب(س) را در روزهاي خلافت اميرمومنان(ع) در اين شهر ديده بودند، پس حرمت او را در ديدگان علي(ع) و حشمت او را نزد اهلبيت(ع) به ياد آوردند. چنين شد که وقتي کاروان اهلبيت(ع) را چون اسيران کافر به اين شهر آوردند، کوي و برزن پر از شيون و زاري گشت و به يکباره فرياد و فغان از هر گوشه برخاست.

اما ديگر دير شده بود.  چنانکه حضرت زينب (س) خطاب به آنان گفت: «هرگز ديده هايتان از اشک تهي مباد! هرگز ناله هايتان از سينه بريده نگردد! شما به سان آن زن ميمانيد که آنچه داشت مي رشت و يکباره رشته هاي خود را پاره مي کرد. شما گياه سبز و تر و تازهاي را مانيد که بر لجن روئيده ايد. آري به خدا گريه کنيد! که سزاوار گريستنيد. چه ننگي بدتر از کشتن پسر پيامبر و سيد جوانان بهشت. تعجب ميکنيد که از آسمان قطره هاي خون بر زمين ميچکد، اما بدانيد که خواري عذاب رستاخيز سختتر خواهد بود.  اگر خدا هم اکنون شما را به گناهي که کرديد نمي گيرد، آسوده نباشيد. خدا کيفر گناه را فوري نميدهد، اما خون مظلومان را هم بي کيفر نميگذارد.»

اين سخنان با چنين عبارت شيوا که از دلي سوخته برمي آمد و از دريايي مواج از ايمان خدا  نيرو ميگرفت، همه را دگرگون کرد و آه از نهاد شنوندگان برآمد. اما دريغ و درد که براي آنان عاشورا روز دهم محرم سال 61 هجري قمري بود که با غروب آفتاب پايان يافت.اما براي ياران عاشورايي امام چه؟ آيا عاشورا تنها برگي از صفحات پايان يافته تاريخ است؟ آيا عاشورا با غروب آفتاب روز دهم پايان يافت؟ آيا قيام حسين (ع) نيز در کربلا شهيد شد؟ اگر اينگونه است چرا آنهايي که عاشورا را تنها روزي از روزها مي انگارند هنوز نتوانسته اند خون حسين بن علي(ع) و اصحابش را شست و شو کنند؟  چرا محبت حسين(ع) هر روز زنده تر از روز پيشين در قلب آزادي خواهان جهان مي جوشد و چرا عاشورا هر روز انقلابي تازه پديد ميآورد. چرا کربلا هنوز قبله کساني است که مرگ باعزت را بر زندگي باذلت ترجيح ميدهند و چرا نهضت حسين(ع) در هميشه تاريخ جاري است؟ اين شعله جانبخش محبت حسين(ع) در دل عدالتخواهان و اين مايه الهام بخش انقلابهاي عدالت محوران از چهرو خاموش و کم سو نميشود؟

فرمود: «کل يوم عاشورا و کل ارض کربلا» عاشورا روزي است که غروب نخواهد کرد. چرا که مبارزه حق و باطل هنوز به پايان نرسيده و جبهه درگيري خير و شر در همه زمانها و مکانها پيوسته و مداوم است. با اين تعبير آنهايي که عاشورا را روز دهم محرم سال 61 هجري مي دانند، ره به خطا برده اند که تقابل حسينيان و يزيديان تا ظهور امام منتقم(عج) ادامه خواهد داشت.  امامي که نخستين کلامش ياد سيدالشهدا(ع) و اولين شعارش فرياد خونخواهي حسين(ع) است، هنگامي که در بين رکن و مقام کعبه براي مردم خطبه خواهد خواند.

فرداي عاشورا روز يازدهم محرم نيست که عاشورا براي حسينيان غروب نکرده است. فرداي عاشورا روزي است که در پاسخ به نداي «اين طالب بدم المقتول بکربلا» صدايي ميفرمايد: «انا المهدي المنتقم»

که حسين(ع) فرمود: نهمين فرزند من قائم به حق است. خداوند به وسيله او زمين را دوباره زنده خواهد ساخت و دين را حاکميت خواهد بخشيد.  او حق را برخلاف ميل مشرکان و دشمنان احقاق خواهد کرد.» «عظما... اجورنا بمصابنا بالحسين عليه السلام و جعلنا و اياکم من الطالبين بثاره مع وليه الامام المهدي عليهم السلام.» بزرگ نمايد خدا اجرهاي ما را به مصيبت ما بر حسين عليه السلام و قرار دهد ما و شما را از خون‏خواهان او با وليّش امام مهدي از آل محمد عليهم السلام.

گزارشی از واقعه کربلا    

معاويه در نيمه رجب سال 60 از دنيا مي رود، پيکي از طرف يزيد وارد مدينه مي شود، نامه اي براي فرماندار مدينه (وليد) آورده که از او مي خواهد از چند نفر براي خلافت يزيد بيعت بگيرد، يکي از آنها فرزند رسولخدا سيد جوانان بهشت حسين بن علي (ع) مي باشد.

سه روز مانده به آخر رجب، وليد از امام طلب بيعت مي کند، امام بيعت نمي کنند و مي فرمايند ديگر بايد فاتحه اسلام را خواند و روز بعد مدينه را به قصد مکه ترک مي نمايند.

آن حضرت به همراه خانواده اش در سوم شعبان يعني روز ولادت خودش وارد مکه مي شوند، در مکه مردم را دعوت به مبارزه با يزيد مي نمايند.

دهم ماه رمضان نامه کوفيان به امام رسيد که ما بر عليه بني اميه، مصمم بر مبارزه ايم و نياز به رهبر داريم، به کوفه قدم رنجه نما که فرماندار يزيد را بيرون مي نماييم و به رهبري تو گردن مي نهيم.

امام مسلم بن عقيل را در نيمه رمضان راهي کوفه مي نمايند، او پنجم شوال به کوفه مي رسد .

امام خود در هشتم ذي الحجه، روزي که مردم براي حج محرم مي شوند تا روز نهم را در عرفات باشند و اعمال حج را بجاي آرند، راهي کوفه مي شوند، مدت اقامت امام در مکه 125 روز بوده است.

در بين راه خبر شهادت مسلم و بي وفايي مردم کوفه به امام مي رسد.

قبل از اينکه به کوفه برسند با سپاه 1000 نفري حر بن يزيد رياحي مواجه مي شوند، توافق مي شود که کاروان حسيني به راهي برود که نه راه مدينه باشد نه راه کوفه، ابا عبدالله روز دوم محرم به کربلا رسيد، و روز سوم عمر سعد با چهار هزار نفر در کربلا اردو زد، بعد از اين هر روز بر تعداد لشکر دشمن افزوده مي شد.

روز هفتم محرم آب را بر حسين (ع) و اهل بيت او بستند، روز نهم شمر با چهار هزار نفر و نامه اي از عبيد الله بن زياد وارد کربلا شد، او در اين نامه به عمر سعد گفته بود، کار حسين (ع) را يکسره کند و با او بجنگد و اگر اين کار را نمي تواند انجام دهد، فرماندهي را به شمر واگذار کند.

روز دهم امام با 32 سواره نظام و 40 پياده و دشمن با 30000 نفر، در مقابل هم قرار گرفتند، جنگ آغاز شد و امام حسين (ع) و يارانش به شهادت رسيدند.

در حادثه کربلا دو فرزند امام حسين به نامهاي علي اکبر و علي اصغر و سه فرزند از امام حسن به نامهاي قاسم و عبد الله و ابوبکر و دو فرزند از حضرت زينب به نامهاي عون و محمد و اصحابي همچون حبيب بن مظاهر و زهير بن قين و... به شهادت رسيدند.

حضرت ابوالفضل که 34 سال داشت و 23 سال از برادرش امام حسين کوچکتر بود، در کنار علقمه، با لب تشنه به شهادت رسيد.

بعد از شهادت امام حسين (ع) دشمن 70 سر جدا کرد و بر بالاي نيزها گذاشت در اين بين فقط سر علي اصغر و حر جدا نشد.

ده نفر بر بدن امام و اصحاب اسب تاختند و اين ابدان مطهر زير سم اسبان پاره پاره شد .

خيمه ها غارت و در نهايت آتش زده شد، ساربان شترهاي کاروان حسيني به نام بجدل بن سليم براي تصاحب انگشتر امام، انگشت مبارک امام را بريد و...

دشمن، اجساد مطهره شهداي کربلا را در بيابان رها کرد و اين اجساد بعد از سه روز توسط قوم بني اسد دفن شدند.

عصر روز يازدهم اسراي کربلا را که در آن بين امام سجاد (ع) و حضرت زينب (س) قافله سالار بودند، بر مرکبهاي با پالان چوبين و بي پارچه، سوار کردند و آنها را از کنار قتلگاه عبور دادند.

شب دوازدهم، آنها را در 12 فرسخ راه بردند تا در روز دوازدهم در کوفه باشند.

در کوفه حضرت زينب و امام سجاد با سخنرانيهاي خود در بين مردم و در مجلس عبيدالله بن زياد، غوغايي بر پا نمودند.

اندکي بعد، اسراء را به سمت شام حرکت دادند، آنها در دوم ماه صفر به شام رسيدند.

امام سجاد (ع) مي فرمايد: ما دوازده نفر بوديم که به يک زنجير بسته شده بوديم، يک سر آن به بازوي من و سر ديگر به بازوي عمه ام زينب...

در شام هم امام سجاد و حضرت زينب به مناسبتهاي مختلف به رسالت تبليغي خود عمل نموده و دستگاه ظالم يزيد را رسوا نمودند تا جائي که يزيد قتل امام حسين (ع) را به عبيدالله مستند و با احترام اسراء را روانه مدينه کرد.

تقویم عبادی محرم

چرا محرم؟!

پيش از اسلام عرب، جنگ در اين ماه را حرام مي دانست و ترک مخاصمه مي کرد; لذا از آن زمان اين ماه بدين اسم نامگذاري شد . (1) و روز اول محرم را اول سال قمري قرار دادند . (2) در توضيح اينکه چرا ماه هاي ديگر که جنگ در آنها حرام است، محرم ناميده نمي شود مي توان گفت: چون ترک جنگ از اين ماه شروع مي شد به آن محرم گفتند .

اين ماه در مکتب تشيع يادآور نهضت حضرت سيد الشهدا و حماسه ي جاودان کربلاست .

اين ماه، يادآور دلاورمردي هاي ياران باوفاي اباعبدالله الحسين عليه السلام، فداکاري هاي زينب کبري عليها السلام، حضرت سجاد عليه السلام و همه ي اسراي کاروان امام حسين عليه السلام است . اين ماه، يادآور خطبه ها و شعارهاي آگاهي بخش سالار شهيدان، نطق آتشين حضرت زينب عليها السلام و خطابه ي غراي زين العابدين عليه السلام است .

اين ماه، يادآور استقامت حبيب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است .

آري اين ماه، ماه پيروزي حق بر باطل است .

محرم از منظر ائمه عليهم السلام

از امام هشتم شيعيان چنين نقل شده است:

«وقتي محرم فرامي رسيد، پدرم خندان ديده نمي شد، حزن و اندوه تا پايان دهه ي اول بر او غالب بود و روز عاشورا، روز حزن و مصيبت و گريه ايشان بود .» (3)

همچنين حضرت امام رضا عليه السلام درباره ي عاشورا مي فرمايد:

«کسي که عاشورا روز مصيبت و اندوه و گريه اش باشد، خداوند قيامت را روز شادماني و سرور او قرار خواهد داد . (4)

شب اول ماه محرم

1 - نماز: اين شب چند نماز دارد که يکي از آنها به شرح ذيل است:

دو رکعت، که در هر رکعت بعد از حمد، يازده مرتبه سوره ي اخلاص خوانده شود .

در فضيلت اين نماز چنين آمده است: «خواندن اين نماز و روزه داشتن روزش موجب امنيت است و کسي که اين عمل را انجام دهد، گويا تمام سال بر کار نيک مداومت داشته است . (5)

2 - احياي اين شب . (6)

3 - نيايش و دعا . (7)

روز اول محرم

اول محرم هر سال اولين روز سال قمري است . از امام محمد باقرعليه السلام روايت شده است: آن که اين روز را روزه بدارد، خداوند دعايش را اجابت مي کند، همانگونه که دعاي زکريا عليه السلام را اجابت کرد . (8)

دو رکعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعاي زير قرائت گردد:

«اللهم انت الاله القديم وهذه سنة جديدة فاسئلک فيها العصمة من الشيطان والقوة علي هذه النفس الامارة بالسوء» (9)

بارالها! تو خداي قديم و جاوداني و اين سال، سال نو است، از تو مي خواهم که مرا در اين سال از شيطان حفظ کني و بر نفس اماره (راهنمايي کننده) به بدي پيروز سازي .

روز دوم محرم

در چنين روزي کاروان امام حسين عليه السلام در سال 61 ه ق وارد سرزمين کربلا شد و با ممانعت لشکر حر مجبور به توقف در آنجا گرديد . (10)

روز سوم محرم

از پيامبر اکرم صلي الله عليه وآله وسلم نقل شده است:

«هر کس در اين روز روزه بگيرد، خداوند دعايش را اجابت کند (11) »

در آن روز سپاه عمربن سعد وارد کربلا شد .

روز چهارم محرم

بي نتيجه بودن مذاکره حضرت سيد الشهداء عليه السلام با عمربن سعد براي وادار کردن لشکر وي به ترک جنگ و دعوت او و لشکرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام .

روز هفتم محرم

روزه گرفتن مستحب است .

روز نهم محرم

تاسوعاي حسيني، روز محاصره ي امام حسين و اصحابش در سرزمين کربلا توسط سپاه شمر . (12)

شب عاشورا

1 - چند نماز براي اين شب در روايات آمده است که يکي از آنها چنين است:

چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره ي حمد، 50 بار سوره ي اخلاص خوانده مي شود . پس از پايان نماز، 70 بار «سبحان الله والحمدلله ولااله الاالله والله اکبر ولاحول ولاقوة الا بالله العلي العظيم » خوانده شود . (13)

2 - احياي اين شب کنار قبر امام حسين عليه السلام . (14)

3 - دعا و نيايش . (15)

روز عاشورا

1 - عزاداري بر امام حسين عليه السلام و شهداي کربلا، در اين مورد از امام رضاعليه السلام نقل شده است:

هر که کار و کوشش را در اين روز، رها کند، خداوند خواسته هايش را برآورد و هر که اين روز را با حزن و اندوه سپري کند، خداوند قيامت را روز خوشحالي او قرار دهد . (16)

2 - زيارت امام حسين عليه السلام (17)

3 - روزه گرفتن در اين روز کراهت دارد; ولي بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشاميدن خودداري شود . (18)

4 - آب دادن به زائران امام حسين عليه السلام (19)

5 - خواندن سوره اخلاص هزار مرتبه (20)

6 - خواندن زيارت عاشورا (21)

7 - گفتن هزار بار «اللهم العن قتلة الحسين » عليه السلام (22) .

روز دوازدهم محرم

ورود کاروان اسيران کربلا به کوفه و شهادت حضرت سجاد عليه السلام در سال 94 ه ق

روز بيست و يکم محرم

1 - روز ازدواج حضرت علي عليه السلام و حضرت زهرا عليها السلام در سال سوم قمري

2 - روزه ي اين روز مطلوب است . (23)
-----------------------------------------------

پي نوشت

1) مصباح کفعمي، ص 509 .

2) فرهنگ عاشورا، ص 405، جواد محدثي .

3) وسائل الشيعه، ج 5، ص 394، حديث 8 .

4) همان، حديث 7 .

5) بحارالانوار، ج 98، ص 333، وسائل الشيعه، ج 5، ص 294، حديث 1 مفاتيح الجنان، ص 286 .

6) مصباح المتهجد، ص 783 .

7) بحارالانوار، ج 98، ص 324 .

8) عروة الوثقي، ج 2، ص 243 - وسائل الشيعه، ج 7، ص 347، حديث 3 .

9) بحارالانوار، ج 98، ص 334 .

10) فرهنگ عاشورا، ص 406 .

11) عروة الوثقي، ج 2، ص 242 - وسائل الشيعه، ج 7، ص 348 .

12) وسائل الشيعه، ج 7، ص 339، حديث 1 .

13) همان، ص 295، حديث 4 و 5 .

14) بحارالانوار، ج 98، ص 340 .

15) همان، ص 338 .

16) بحارالانوار، ج 98، ص 43، حديث 5 .

17) کامل الزيارات، ص 174، حديث 5 و 6 .

18) وسائل الشيعه، ج 7، ص 338، حديث 7 .

19) کامل الزيارات، ص 174، حديث 5 .

20) وسائل الشيعه، ج 7، ص 339، حديث 8 .

21) کامل الزيارات، ص 174 .

22) مفاتيح الجنان، ص 289 .

23) بحارالانوار، ج 98، ص 345، حديث 1 .

روز شمار قیام عاشورا

اول محرم:

* آغاز ماه حزن و اندوه اهل بيت عليهم‌السلام

اول محرم، سرآغاز ماه حزن و اندوه اهل بيت پيامبر عليهم‌السلام است. همه دوست‌داران و پيروان خاندان پيامبر صلي‌الله‌عليه‌وآله غمگين و محزون‌اند. مراسم‌ و مجالس شادي در ميان آن‌ها تعطيل است. امام رضا عليه‌السلام مي‌فرمايند: «همين که ماه محرم فرا مي‌رسيد، لبخند از لبان پدرم محو مي‌شد و ديگر کسي ايشان را متبسم نمي‌ديد.»1

دوم محرم؛ ورود کاروان امام حسين عليه‌السلام به کربلا

گفته‌اند که چون کاروان امام حسين به کربلا رسيد، اسب آن حضرت از حرکت ايستاد. امام پرسيد نام اين سرزمين چيست؟ پاسخ دادند: «غاضريه» فرمود: نام ديگري هم دارد؟ گفتند: «شاطي الفرات» دوباره فرمودند: «اسم ديگر چه‌طور؟» گفتند: «کربلا»؛ امام آهي از دل کشيدند و فرمودند: «اللهم اني اعوذبک من الکرب والبلاء»2

سوم محرم؛ ورود سپاه عمربن سعد به کربلا

پس از آن‌که حر، امام حسين عليه‌السلام و يارانش را در کربلا محاصره کرد، عبيدالله بن زياد فرماندهي سپاه يزيد را بر عهده عمربن سعد گذاشت، عمربن سعد در سوم محرم، با شش هزار نفر نيروي جنگي به کربلا آمد. 3

نامه امام حسين عليه‌السلام براي اهل کوفه و شهادت قيس بن مسهر

در سوم محرم، امام حسين عليه‌السلام نامه‌اي به اهل کوفه نوشت و در ضمن آن، به يادآوري نامه‌ها و دعوت‌هاي پي‌درپي آنان پرداخت و از آن‌ها خواست که بر بيعت و پيمان خود ثابت باشند و آن حضرت را ياري کنند؛ ولي مأموران عبيدالله، قيس بن مسهر صيداوي را که حامل نامه امام حسين عليه‌السلام بود، در بين راه دستگير و او را به شهادت رساندند. 4

خريداري بخشي از خاک سرزمين کربلا توسط امام حسين عليه‌السلام

امام حسين عليه‌السلام، بخشي از خاک سرزمين کربلا را که مرقد مطهرشان هم‌اکنون در آن واقع شده است، از اهل نينوا به قيمت شصت‌هزار درهم و بسيار بيش‌تر از ارزش زمين از آن‌ها خريداري کرد به شرط آن‌که مردم را براي زيارت قبرش راهنمايي کرده و زائران او را تا سه روز ميهماني کنند. 5

چهارم محرم؛ سخنراني عبيدالله بن زياد در مسجد کوفه

در روز چهارم محرم، عبيدالله بن زياد در مسجد کوفه سخنراني و مردم را در صورت ياري امام حسين عليه‌السلام تهديد به قتل و اعدام کرد. و فتواي شريح قاضي را مبني بر مباح بودن خون امام حسين عليه‌السلام خواند و دستور داد تا همه راه‌هاي ورودي و خروجي کوفه را ببندند. 6

ششم محرم؛ گفت‌وگوي حبيب بن مظاهر با قبيله بني‌اسد

ششم محرم، حبيب بن مظاهر، با اجازه امام حسين عليه‌السلام با قبيله بني‌اسد به گفت‌وگو پرداخت و از آنان براي ياري امام حسين عليه‌السلام دعوت کرد؛ ولي با کارشکني جاسوسان عمربن سعد، اين گفت‌وگوها نتيجه‌اي نداشت. 7

هفتم محرم؛ ممنوعيت آب فرات براي کاروان امام حسين عليه‌السلام

در اين روز، طبق دستور عبيدالله بن زياد، سپاهيان عمربن سعد از جريان آب فرات به سمت خيمه‌هاي امام حسين عليه‌السلام جلوگيري کردند.

گفته‌اند که حجاج زبيدي به همراه پانصد سوار، بر رودخانه فرات مسلط شدند و جريان آب را بر خيمه‌هاي امام عليه‌السلام بستند. 8

از آب هم مضايقه کردند کوفيان

خوش داشتند حرمت مهمان کربلا

هشتم محرم؛ ملاقات امام حسين عليه‌السلام با عمر بن سعد

از آن‌جا که امام حسين عليه‌السلام به هيچ رو راضي به وقوع جنگ نبود و تلاش مي‌کرد تا از ايجاد درگيري جلوگيري شود، در روز هشتم محرم با عمر بن سعد ملاقات کرد و ضمن هدايت و ارشاد وي، از او خواست که بدون بيعت با يزيد، به يکي از مرزهاي کشورهاي اسلامي برود و چون يکي از مسلمانان زندگي کند.

نهم محرم(روز تاسوعا)؛ درخواست تأخير جنگ از سوي امام حسين عليه‌السلام

عصر روز نهم محرم، عمربن سعد به سپاهيان خود فرمان داد تا به سمت خيمه امام حسين عليه‌السلام حرکت و جنگ را آغاز کنند. به آنان گفت: اي سپاه خدا! سوار شويد و شاد باشيد که به بهشت مي‌رويد! »

امام با ديدن سپاهيان دشمن و باخبر شدن از برنامه‌شان، از برادرش عباس عليه‌السلام درخواست کرد تا از آنان بخواهد که جنگ را به فردا موکول کنند و امشب را به آن‌ها مهلت دهند؛ چرا که امام حسين عليه‌السلام به نماز و عبادت، علاقه بسياري داشت. 9

رد امان‌نامه شمر توسط حضرت ابوالفضل عليه‌السلام

در روز نهم محرم، شمر براي حضرت ابوالفضل‌العباس عليه‌السلام و برادرانش امان‌نامه‌اي آورد. هنگامي که شمر به خيمه‌هاي امام حسين عليه‌السلام رسيد، بانگ برآورد که: «من از سوي اميرعبيدالله براي شما امان‌نامه‌ آورده‌ام؛ شما خود را براي حسين عليه‌السلام به کشتن ندهيد.»

حضرت ابوالفضل عليه‌السلام، آن شير بيشه جوان‌‌مردي و شجاعت با صداي بلند فرمود: «لعنت خدا بر تو و بر امان تو باد! ما امان داشته باشيم در حالي که پسر دختر پيامبر خدا در امان نباشد؟ ;. 10

حفر خندق در اطراف خيمه‌هاي امام حسين عليه‌السلام

در روز نهم محرم، امام حسين عليه‌السلام به يارانش فرمان داد تا اطراف خيمه‌ها را خندق بکنند و آن را از تيغ و خار پرکنند تا در هنگام جنگ، دشمنان نتوانند از پشت سر به خيمه‌ها يورش ببرند.11

خطبه‌ خواندن امام حسين عليه‌السلام

در شام روز نهم محرم، امام حسين عليه‌السلام خطبه‌اي مهم براي اصحاب و ياران خويش ايراد فرمودند و ضمن سخناني، چنين فرمودند: «به درستي‌که من ياراني بهتر و با وفاتر از اصحاب و ياران خود سراغ ندارم ... من مي‌دانم که فردا کار ما با اين‌ها به جنگ خواهد انجاميد. من بيعت خود را از شما بر مي‌دارم و به شما اجازه مي‌دهم تا از سياهي شب براي پيمودن راه و دور شدن از محل خطر استفاده کنيد و هريک از شما، دست يک تن از اهل بيت مرا بگيريد و پراکنده شويد.»

آن‌گاه، اهل بيت و اصحاب آن حضرت، يکي پس از ديگري برخاستند وبر فداکاري و وفاداري خود تا مرز شهادت، نسبت به امام، پافشاري کردند.

غسل شهادت

گفته‌اند که شام روز نهم، شماري از اصحاب امام حسين عليه‌السلام، همراه حضرت علي‌اکبر عليه‌السلام، مشک‌هايي آب از فرات براي خيمه‌ها آوردند و اصحاب امام، دسته‌جمعي غسل شهادت کردند. نيز گفته شده است که برخي از اصحاب با هم شوخي مي‌کردند! برير با عبدالرحمن مزاح مي‌کرد؛ عبدالرحمن به او گفت: حال وقت مزاح و شوخي نيست.» برير گفت: نزديکان من مي‌دانند که من هرگز نه در جواني و نه در کهن‌سالي، اهل شوخي نبوده‌ام؛ ولي چون به بهشت بشارت داده شده‌ام، سراز پا نمي‌شناسم و فاصله‌ام را تا بهشت، جز شهادت نمي‌دانم.» 12

دهم محرم (روز عاشورا)؛ صف‌آرايي سپاه امام حسين عليه‌السلام

در روز دهم محرم، پس از نماز صبح، امام حسين عليه‌السلام پيشاپيش خيمه‌ها، سپاه خويش را که 32 سواره و 40 پياده داشت، به سه بخش تقسيم کرد و فرماندهي دسته راست را به زهيربن قين و دسته چپ را به حبيب بن مظاهر و دسته وسط را به حضرت عباس عليه‌السلام سپردند. 13

خطبه‌خواندن امام حسين عليه‌السلام

امام حسين عليه‌السلام هنگامي که دو سپاه، در برابر هم صف‌آرايي کردند، به ايراد خطبه‌اي مفصل پرداخت و در آن، ضمن اشاره به شأن و منزلت اهل بيت عليهم‌السلام، خواستار پيش‌گيري از جنگ و درگيري شد؛ ولي پاسخ مثبتي از سوي سپاه عمر بن‌سعد دريافت نکرد. 14

آغاز نبرد و شهادت اصحاب و اهل بيت عليهم‌السلام

عمر بن سعد با افکندن تيري به سوي سپاه امام حسين عليه‌السلام، رسماً جنگ را آغاز کرد. 15

نماز ظهر عاشورا

در روز عاشورا، هنگامي که زمان نماز ظهر فرار رسيد، ابوثمامة صيداوي به امام حسين عليه‌السلام عرض کرد که وقت اداي نماز ظهر شده است؛ امام پس از اين‌که در حق او دعا فرمود، با جمعي از اصحاب خويش در همان ميدان جنگ به نماز ايستاد. 16

وداع امام حسين عليه‌السلام با خيمه‌ها

پس از آن‌که همه ياران و اهل بيت امام حسين عليه‌السلام به شهادت رسيدند، امام حسين عليه‌السلام خود را آماده شهادت کرد. به سمت خيمه‌ها آمد تا با اهل بيت خويش وداع کند. زنان و دختران همين که امام را آمادة رفتن به ميدان ديدند، صدا به شيوه و گريه بلند کردند.17

شهادت امام حسين عليه‌السلام

بعد ازظهر روز عاشورا، شمار زيادي از سپاه دشمن به دست امام حسين عليه‌السلام به هلاکت رسيدند. بسياري از دلاوران و جنگاوران سپاه يزيد سرنگون شدند و پس از آن، ديگر کسي جرئت به ميدان آمدن نداشت.

امام حسين عليه‌السلام در حالي که در اثر شدت مبارزه و گرما و تشنگي، ضعيف و ناتوان شده بود، لحظه‌اي ايستاد تا کمي استراحت کند؛ ناگهان، سنگي به پيشاني مبارکشان خورد. لباس خود را بالا زد تا خون صورتش را پاک کند، تيري سه شعبه از کمان حرمله، سينه مبارکشان را شکافت. آن‌گاه، سپاهيان عمر بن سعد، با تير و نيزه از هر طرف امام را مورد حمله قرار دادند. امام از اسب بر زمين افتاد. مدتي نسبتاً طولاني ـ بر زمين کربلا بود، در حالي که در خون خود مي‌غلتيد. کسي جرئت نزديک‌شدن به او را نداشت؛ ولي سرانجام شمر ملعون، در کمال قساوت به آن حضرت نزديک شد و او را به شهادت رساند. 18

غارت خيمه‌ها

پس از شهادت امام حسين عليه‌السلام در عصر روز عاشورا به دستور عمر بن سعد، سپاهيان سيا‌ه‌دل، با يورش به خيمه‌ها، آن‌ها را به آتش کشيدند و کودکان و زنان را آواره بيابان‌هاي سوزان و پرتيغ و خار کربلا کردند. 19

دگرگوني عالم، پس از شهادت امام حسين عليه‌السلام

گفته‌اند که پس از شهادت امام حسين عليه‌السلام، غبار شديدي که سياه وتاريک بود، فضاي آسمان را پوشاند و زمين به سختي لرزيد و شرق و غرب عالم تاريک شد. 20

يازدهم محرم؛ حرکت کاروان اسيران اهل بيت از کربلا

عمر بن سعد در يازدهم محرم، کاروان اسيران اهل بيت عليهم‌السلام را در حالي که با غل و زنجير بر شترها سوار شده بودند، از کربلا به سمت کوفه حرکت داد. حضرت زين‌العابدين عليه‌السلام را نيز در حالي‌که به شدت بيمار بودند،. با غل و زنجير بر شتري سوار کردند. 21

دوازدهم محرم؛ دفن شهداي کربلا

در روز دوازدهم محرم، شماري از قبيله بني‌اسد براي دفن بدن پاک امام حسين عليه‌السلام و اصحابش، به کربلا آمدند و به معجزة الهي، امام سجاد عليه‌السلام در اين مراسم حضور داشتند. خودشان بدن پاک پدربزرگوارشان را درحالي‌که به شدت مي‌گريستند، به خاک سپردند و روي قبر مطهر چنين نوشتند: اين قبر حسين بن علي بن ابي‌طالب است که او را در حالي که تشنه و غريب بود، به شهادت رساندند.» 22

ورود کاروان اسراي کربلا به کوفه

روز دهم محرم، کاروان اسيران اهل بيت عليهم‌السلام وارد کوفه شدند و اين کاروان را که سرهاي مقدس شهدا، پيشاپيش آن‌ها بود، در تمامي کوچه‌ها و بازارهاي شهر گرداندند. يادآوري مي‌شود که خطبه‌هاي امام سجاد عليه‌السلام و حضرت زينب سلام‌الله‌عليها در اين شهر، ضربه کوبنده‌اي بر پيکر دشمن وارد کرد و چهرة واقعي يزيد را براي همگان آشکار کرد.23

نوزدهم محرم؛ حرکت کاروان اسيران از کوفه به شام

در نوزدهم محرم، به دستور يزيد، عبيدالله بن زياد، کاروان اسيران اهل بيت عليهم‌السلام را همراه سرهاي مقدس شهدا، به سمت شام حرکت داد. 24

اول صفر؛ ورود کاروان اسيران اهل بيت به شام

در روز اول صفر، کاروان اسيران اهل بيت، وارد شهر شام شد و اين در حالي بود که از روزهاي پيش، کوچه‌پس‌کوچه‌هاي شام، براي ورود آنان آذين بسته شده بود و مردم شام با پوشيدن لباس‌هاي نو، خود را براي برپايي جشني بزرگ آماده مي‌کردند!

از وقايع مهم اين روز، مي‌توان به خطبه‌هاي امام سجاد عليه‌السلام و حضرت زينب سلام‌الله‌عليها اشاره کرد که چهره واقعي يزيد و حکومتش را براي مردم آشکار ساخت. 25

پنجم صفر؛ شهادت حضرت رقيه، دختر امام حسين عليه‌السلام

بنا بر نقلي، در روز پنجم صفر، حضرت رقيه دختر سه ساله امام حسين عليه‌السلام در خرابة شام به شهادت رسيد. هم‌اکنون، آستانه مقدسه آن حضرت، يکي از زيارت‌گاه‌هاي مهم شيعيان در شهر شام به شمار مي‌رود. 26

بيستم صفر؛ اربعين حسيني و ورود کاروان حسيني به کربلا

بيستم صفر، مصادف با اربعين امام حسين عليه‌السلام است که روز مخصوص زيارت آن حضرت به شمار مي‌رود. به نقل مورخان، جابربن عبدالله انصاري و عطيه عوفي از نخستين زائران امام حسين عليه‌السلام در روز اربعين بوده‌اند. نيز بنا به گفتة برخي از مورخان، کاروان اسيران اهل بيت عليهم‌السلام در همان سال 61 هـ‌.ق به کربلا برگشتند و در آن‌جا، مجالس ماتم و سوگواري بي‌نظيري برگزار کردند.
___________________________________________________________

پي‌نوشت‌ها:

1. بحارالانوار، ج 44، ص 286

2. لهوف، ص 97، فيض العلام، ص 142.

3. شيخ مفيد، ارشاد، ج 2، ص 84.

4. بحارالانوار، ج 44، ص 381.

5. مجمع‌البحرين، ج 5، ص 461، مادة کربل ;.

6. الوقايع و الحوادث، ج 2، ص 123.

7. از مدينه تامدينه، ص 368.

8. شيخ مفيد، ارشاد، ج 2، ص 86.

9. مقتل خوارزمي، ج 1، ص 249؛ لهوف: ص 106.

10. انساب الاشراف، ج 3، ص 184.

11. الامام الحسين عليه‌السلام و اصحابه، ص 257.

12. همان، ص 359

13. ارشاد شيخ مفيد، ج 2، ص 95.

14. بحارالانوار، ج 45، ص 6.

15. لهوف، ص 199.

16. بحارالانوار، ج 45، ص 21.

17. مقتل الحسين عليه‌السلام، ص 282.

18. لهوف، ص180.

19. بحارالانوار، ج 45، ص 53؛ مقتل خوارزمي، ج 2، ص 39؛ کامل ابن اثير ، ج 4، ص 78.

20. لهوف، ص 147.

21. بحارالانوار، ج 45، ص 107

22. قصة کربلا، ص 416.

23. لهوف، ص 192؛ بحارالانوار، ج 45، ص 109

24. ابصار العين في انصار الحسين عليه‌السلام، ص 133.

25. بحارالانوار، ج 45، ص 129.

26. الدمعه الساکبه، ج 5، ص 141.

27. قصه کربلا، ص 524.

شهادت امام حسین علیه السلام (2)

هلال بن نافع گويد: من با سپاه عمر بن سعد ايستاده بودم.ناگاه کسي فرياد زد: اي امير بشارت باد تو را که شمر، حسين را کشت.من خود را ميان صفوف لشگر رساندم و برابر حسين ايستادم.چنان ديدم که آن حضرت در حال جان دادن است.به خدا هرگز مانند حسين کشته‏اي را نديده بودم که با خون، چهره خويش را خضاب کرده و سيمايي اين چنين داشته باشد.انوار درخشان چهره او و زيبايي هيئتش مرا از انديشه شهادت او بازداشت.حسين ع در اين حال طلب آب مي‏کرد، و من شنيدم کسي را که مي‏گفت: به خدا هرگز آب نخواهي نوشيد، تا آنگاه که به دوزخ وارد شوي و از آب حميم بنوشي.حسين ع گفت: آيا من به دوزخ وارد مي‏شوم و از آب آن مي‏نوشم؟ نه، هرگز چنين نيست.به خدا من بر جدم پيمبر خدا ص و به منزل او در بهشت وارد مي‏شوم و از آب خوشگوار آن مي‏نوشم و از ستمهايي که بر من روا داشتيد، شکايت به او خواهم برد .

هلال بن نافع گويد: لشگر با شنيدن اين سخن به شدت در خشم و غضب فرو رفتند، چندان که گويي خداوند کمترين مهر و محبتي در دل هيچ يک از آنان قرار نداده است.

پس عمر بن سعد رو کرد به مردمي که در طرف راست وي بودند و گفت: به سوي حسين پيش رويد و کار او را تمام کنيد.همچنين به سنان بن خولي بن يزيد گفت: سرش را جدا کن.پس خولي پيش رفت اما ضعف بر وي رو آورد و بلرزيد.پس سنان بن انس و يا شمر بدو گفت: خدا بازوهايت را بشکند.چرا مي‏لرزي؟ آنگاه سنان و به گفته بعضي شمر فرود آمد و حسين ع را بکشت و سر مبارک آن حضرت را از بدن جدا کرد، در حالي که مي‏گفت: من سر تو را جدا مي‏کنم در حالي که مي‏دانم تو سرور امت و فرزند پيمبر خدا و از جهت پدر و مادر بهترين مردم هستي.سپس سر مقدس آن حضرت را به خولي سپرد و از وي خواست سر را نزد امير عمر بن سعد ببرد.شاعر در اين مورد گفته است:

فاي رزية عدلت حسينا

غداة تبيره کفا سنان

در اين هنگام يکي از کنيزان از خيمه حسين ع بيرون آمد.پس يکي از افراد سپاه دشمن به وي گفت: مولايت حسين کشته شد.وي مي‏گويد: در حالي که فرياد مي‏کردم به سرعت به خيمه شتافتم.همين که خبر شهادت حسين ع را به خاندان آن حضرت بگفتم، در حالي که آنان به شدت در بهت و حيرت فرو رفته بودند و مرا مي‏نگريستند، فرياد و ناله و صيحه و شيون آنان از هر سو به آسمان رفت.